Jak działają oszuści internetowi?

Jak działają oszuści internetowi?

Internet jest codziennością dla większości z nas. Dzięki niemu łatwo i szybko możemy się kontaktować, robić zakupy, czy nawet pracować. Nierzadko przez Internet wykonujemy różne płatności – choćby korzystając z przelewów online czy e-bankowości. Okazuje się jednak, że codziennie stajemy przed ryzykiem padnięcia ofiarą ataku cyberprzestępców. Oszustwa internetowe, próba wyłudzenia pieniędzy lub danych, czy inne przestępstwa niestety są codziennością. Na szczęście mamy wiele możliwości, aby znacznie zminimalizować ryzyko zostania naciągniętym lub oszukanym. W tym celu warto dowiedzieć się, jakich metod używają cyberprzestępcy.

Oszustwa internetowe

Przede wszystkim zastanówmy się, co to jest oszustwo internetowe. Oszustwa internetowe to wszelkie przestępstwa dokonywane w sieci lub w innych technologiach online. Do oszustw tego typu możemy zaliczyć wszelkie wyłudzenia, kradzież tożsamości, włamanie na cudze konta bankowe lub do profilów użytkownika (np. w social mediach). Osoby odpowiedzialne za oszustwa internetowe nazywamy cyberprzestępcami.

Motywy, którymi kierują się internetowi oszuści mogą być różne. Zwykle chodzi o dostęp do pieniędzy lub pozyskanie jakichś danych. Następnie cyberprzestępcy lub hakerzy mogą wykorzystać takie dane na wiele sposobów. Od niewinnych żartów w sieci, aż do zaciągnięcia na dane ofiary wielomilionowych kredytów – przekrój możliwych działań jest przeróżny.

Każdego dnia możemy paść ofiarą oszustwa internetowego

Niestety, takie stwierdzenie nie jest żadnym nadużyciem, czy próbą zastraszenia naszych czytelników. W Internecie czyhają na nas liczne niebezpieczeństwa – od zainfekowanych plików, przez strony www z wirusami, aż po osoby podszywające się pod kogoś innego. Ze względu na swoją specyfikę, Internet aż roi się od niebezpiecznych miejsc i podejrzanych osób. Z tego względu każdy Internauta – od najmłodszych, aż po seniorów, powinien znać podstawowe zasady bezpieczeństwa w sieci.

Nie ma jednego sposobu działania cyberprzestępców Właśnie różnorodność podejmowanych przez nich działań jest więc dla nas groźna. Czasem ciężko rozpoznać, co jest próbą oszustwa internetowego, a niebezpiecznym miejscem lub funkcją. Często po prostu musimy więc ograniczyć się do korzystania ze znanych nam stron, sklepów internetowych z uznaną marką, czy bezpiecznych komunikatorów internetowych. Wszelkie “okazje”, “darmowe (…)”. czy “wygraną na loterii” znalezione w sieci z góry powinniśmy natomiast potraktować jako potencjalne oszustwo.

Kreatywność cyberprzestępców jest ogromna, z tego względu niekiedy nawet najbardziej czujny Internauta padnie ofiarą oszustwa internetowego. Duża w tym rola wszelkiego rodzaju wirusów, trojanów i innego, złośliwego oprogramowania. Niestety, najnowsze wirusy mogą nie być jeszcze rozpoznane przez oprogramowanie naszego smartfona lub komputera, a nawet przez programy antywirusowe. Zanim więc pojawią się odpowiednie łatki bezpieczeństwa, my już mamy zainfekowane pliki w pamięci swojego urządzenia… Oczywiście, przedstawione sytuacje możemy uznać za skrajność, przy zachowaniu kilku prostych zasad bezpieczeństwa możliwe jest w końcu, że przez wiele lat nie będziemy mieli żadnego kontaktu z oszustwami internetowymi.

Często stosowane sposoby oszustw internetowych

Jakich technik używają oszuści internetowi? Warto wiedzieć, na czym polegają oszustwa internetowe. Mając taką wiedzę możemy niemal od razu zorientować się, że ktoś próbuje nas oszukać. Oszustwa internetowe rzadko są “nakierowane” na konkretną osobę – ofiarę. Najczęściej próby oszustw lub wyłudzeń polegają po prostu na działaniu na dużą skalę – rozsyłaniu wiadomości e-mail, SMS lub w komunikatorach internetowych. ch treść wskazuje na jakąś rzetelną instytucję, a po otworzeniu znajdującego się tam linku zostaniemy przekierowani na fałszywą stronę. Może ona udawać stronę banku, Poczty Polskiej, czy operatora GSM. Zwykle będziemy tam zachęceni do dokonania jakiejś płatności, podania danych karty płatniczej, czy informacji o sobie. Właśnie w ten sposób działa popularne ostatnio oszustwo na kuriera. Wiadomość “udaje” informację od firmy kurierskiej, InPost, czy Poczty Polskiej. Wiele osób czeka na jakąś przesyłkę, więc informacja o doprecyzowaniu adresu dostawy lub konieczności niedużej dopłaty nie wzbudza wątpliwości.

Niekiedy zostajemy skierowani na stronę lub do pliku, gdzie znajduje się złośliwe oprogramowanie (wirus). Na szczęście obecnie i systemy operacyjne (Android, Windows i inne) i przeglądarki internetowe (np. Chrome, Edge, Safari) mają sporo wbudowanych zabezpieczeń i ostrzegają nas po wykryciu niebezpiecznej zawartości strony. Warto “słuchać” takich podpowiedzi, zwykle są celne. Nie wiadomo, co może się stać po pobraniu i instalacji złośliwego oprogramowania. Cyberprzestępcy mogą wtedy wykraść nasze prywatne dane, dostać się do poczty e-mail, czy bankowości elektronicznej.

Fałszywe sklepy internetowe to prawdziwa plaga…

Kolejnym, często powtarzającym się oszustwem internetowym, są fałszywe sklepy internetowe. Zachęceni atrakcyjną ceną, a czasem widząc reklamy w mediach społecznościowych, decydujemy się na zakup. Niekiedy sklep początkowo działa uczciwie, wysyłając klientom towary – zwykle te o niskiej wartości. W ten sposób gromadzi pozytywne opinie i komentarze w sieci. Mając już ustaloną “renomę” w takim fałszywym sklepie pojawiają się prawdziwe “promocje” – elektronika w świetnych cenach, wakacje last minute, różne usługi.

Oszustwo na Vinted.

Często czas wysyłki lub realizacji zamówienia jest długi, co powinno zapalić u nas “lampkę ostrzegawczą”. Zanim pierwsi kupujący zauważą, że zostali oszukani, wiele kolejnych osób skorzysta z tej “oferty”. Ostatecznie oszust znika, a mimo szybkiego zamknięcia sklepu przez służby państwowe, wiele osób może mieć problem z odzyskaniem pieniędzy.

Jeśli widzisz więc w sieci jakąś “okazję”, działaj ostrożnie. Może się pojawić w nieznanym Ci sklepie internetowym, ale także w serwisach takich, jak Allegro, czy OLX. Na szczęście – większe platformy posiadają programy ochrony kupujących, więc odzyskanie środków po takim oszustwie jest całkiem realne. Najczęściej warto po prostu wybierać zakupy w znanych sklepach, z wieloma latami stażu na rynku. Jeśli jednak bardzo chcesz skorzystać z “okazji”, możesz wybrać płatność przy odbiorze lub odbiór osobisty towaru. Nie ma takich opcji? Cóż, być może to nie przypadek…

Co zrobić, by nie paść ofiarą oszustwa internetowego?

Jak możemy się bronić przed oszustwami internetowymi? W pierwszej kolejności warto zawsze pozostać ostrożnym. W szczególności strony internetowe i sklepy, których nie znamy, powinny być postrzegane jako potencjalnie niebezpieczne. Warto też wyposażyć się w nowoczesny sprzęt, mający najnowsze zabezpieczenia. Zwykle chodzi po prostu o aktualne oprogramowanie – zarówno system operacyjny komputera lub telefonu, jak i używane aplikacje (np. przeglądarkę internetową).

Najważniejsze zasady, których warto się trzymać to

  • dobre zabezpieczenia – można zainstalować dobry (są też darmowe) program antywirusowy. Podstawą jest jednak aktualne oprogramowanie. Jeśli na rynku pojawia się nowa wersja systemu operacyjnego, a Twój smartfon go nie obsługuje – to właśnie ostatni dzwonek, by wymienić sprzęt. W przypadku komputerów zmiany są rzadsze. Tu najczęściej wystarczy regularnie instalować wszelkie aktualizacje. Dobrym pomysłem jest też wybór bezpiecznej przeglądarki internetowej. Polecane to m.in. Google Chrome, Opera, czy Firefox. Na rynku są też przeglądarki nastawione w większym stopniu na bezpieczeństwo, jak DuckDuckGo.
  • zachowanie czujności i ostrożności – to szczególnie istotne, gdy w sieci widzisz jakąś “promocję”. Nikt nie działa charytatywnie i firmy nie proponują nic za darmo – pamiętaj o tym. Jeśli kontaktuje się z Tobą nieznana osoba, również podejdź do otrzymanych informacji z dystansem. Jeżeli natomiast to osoba z zagranicy (np. ma dziwnie wyglądający numer telefonu, nie z Polski), prawie na pewno jest to próba oszustwa internetowego.
  • śledzenie informacji o nowych formach oszustw stosowanych przez cyberprzestępców – to z kolei pozwoli od razu rozpoznać próbę oszustwa internetowego. Warto śledzić serwisy internetowe, traktujące o tematyce bezpieczeństwa w sieci. Sztandarowym przykładem jest strona Niebezpiecznik.pl

Co zrobić, gdy padniesz ofiarą oszustwa internetowego?

Jeśli zorientujesz się, że jesteś ofiarą oszustwa internetowego, przede wszystkim – nie panikuj. Pośpiech nigdy nie jest dobrym doradcą. Oszuści nierzadko bazują na tym, że ich ofiary podejmują dość chaotyczne, nieprzemyślane działania. Zdarzały się sytuacje, gdy po pierwszym oszustwie (np. metodą “na wnuczka”) z ofiarą kontaktował się… fałszywy policjant. Wtedy, będąc w silnych emocjach i mając przekonanie, że odpowiednia osoba nam pomoże, ofiara traciła jeszcze więcej pieniędzy.

Jeśli doszło do utraty danych osobowych lub na urządzeniu masz wirusa, od razu zmień wszystkie hasła. Warto mieć różne hasła do różnych kont – dzięki temu utrata jednego z nich nie spowoduje, że “stracisz wszystko”. Jeśli doszło do utraty danych karty płatniczej, od razu ją zastrzec. Zwykle taka opcja jest dostępna i na infolinii banku, i w aplikacji mobilnej i na stronie banku.

Gdy zauważysz, że pieniądze zniknęły z Twojego konta bankowego – od razu skontaktuj się z bankiem. Powinien zablokować możliwość dalszego korzystania z Twoich środków. Nie obejdzie się też wtedy bez kontaktu z Policją. Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa będzie następnie niezbędne, aby próbować odzyskać środki.

Oszustwa internetowe – czy można odzyskać pieniądze skradzione z banku?

Nierzadko oszustwo internetowe polega na wyłudzeniu pieniędzy. Czasem to my sami wykonamy jakąś płatność, niekiedy cyberprzestępcy uzyskują dostęp do naszego konta lub karty płatniczej/kredytowej. Na szczęście, polskie prawo stoi po stronie klienta, nie banku. W podobnych sytuacjach nierzadko udaje się więc odzyskać skradzione z konta bankowego środki. Niezbędne będzie skontaktowanie się z policją i złożenie w banku reklamacji.

Niestety, bank często odpowie nam, że to my nie dochowaliśmy ostrożności  i należytej staranności w celu ochrony swoich środków. Warto wtedy skorzystać z pomocy prawnej. Często takie sprawy trafiają do sądu, gdzie ofiara oszustwa internetowego ma spore szanse na wygraną. Wtedy bank po prostu zwróci środki, które zostały ukradzione.

Podsumowanie artykułu – co to jest oszustwo internetowe i jak mu się przeciwstawić?

Podsumowując, najczęściej oszustwa internetowe polegają na wyłudzeniu pieniędzy lub danych. Oszuści działają na wiele sposobów, które warto poznać, by lepiej z nimi walczyć. W sieci aż roi się od niebezpiecznych stron i podejrzanych, zainfekowanych wirusami plików. Unikniemy ich, zachowując ostrożność, a także korzystając z urządzeń (smartfony, tablety, komputery) z aktualnym, świeżym oprogramowaniem. Pamiętaj, “promocje” w sieci nierzadko okazują się fałszywe. To samo dotyczy też osób, których nie znasz, a które kontaktując się z Tobą, oferują różne, w teorii korzystne rozwiązania, np. łatwą pracę za wysokie wynagrodzenie.

Najczęściej zadawane pytania – oszustwo internetowe

Co to jest oszustwo internetowe?

To wszelkiego rodzaju przestępstwa i wyłudzenia dokonywane przez hakerów i cyberprzestępców przez Internet.

Jak działają oszuści internetowi?

Zwykle podszywają się pod inną osobę lub instytucję. Niekiedy w sieci znajdujemy też fałszywe strony internetowe (np. sklepy internetowe, itp.) lub pliki z zawartością inną, niż się spodziewamy. Najczęściej oszustwom internetowym chodzi o pozyskanie naszych danych lub o kradzież pieniędzy.

Co zrobić, kiedy oszust ukradnie pieniądze z konta bankowego?

W przypadku takiego oszustwa niezwłocznie skontaktuj się z bankiem. Udaj się na policję i złóż zawiadomienie. Kopię dokumentu przekaż bankowi wraz z reklamacją. Masz spore szanse na odzyskanie pieniędzy, choć czasem dopiero na drodze sądowej.

Źródło:

  1. https://www.keepersecurity.com/blog/pl/2023/11/28/the-types-of-online-scams/
  2. https://lepiej.tauron.pl/bezpieczenstwo-i-finanse/oszustwa-internetowe-kiedy-to-sie-zaczelo/
  3. https://gostyn.policja.gov.pl/wl4/profilaktyka/profilatyka-ogolna/182738,OSZUSTWA-INTERNETOWE-JAK-SIE-BRONIC-JAK-POSTEPOWAC-BEDAC-POKRZYWDZONYM.html
Jaku Bielecki
Jakub Bielecki
Zafascynowany ekonomią, gospodarką i polityką. Interesuje się najnowszymi trendami, a także zmianami w prawie wpływającymi na sektor finansów. Stale poszerza wiedzę, która pozwala mu na profesjonalne doradztwo. Na co dzień korzysta z najlepszych rozwiązań i możliwości dostępnych w zakresie finansów osobistych i inwestycji. Poza ekonomią interesuje się nowymi technologiami, muzyką i podróżami. Zobacz pozostałe artykuły autora

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie bedzie opublikowany. *wymagane pola są zaznaczone

Podobne artykuły